Connect with us

LATEST

ഒരു തെറ്റും ചെയ്യാതെ ജീവിതത്തിൽ 6 വർഷം നഷ്ടമായ സ്പോൺസർ

Published

on

സൗദി അറേബ്യയിലെ സ്‌പോൺസർഷിപ് സമ്പ്രദായത്തെ കുറിച്ച് പ്രവാസി സമൂഹത്തിൽ ഏറെ എതിർപ്പുകളുണ്ട്. ആധുനിക അടിമത്തമെന്ന പദത്തിന് സമാനമായ വാക്കുകളാണ് പലരും ഉപയോഗിക്കുക. ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ സ്പോണ്സർമാർക്ക് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പല സ്പോൺസർമാരും ഈ അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്.

എന്നാൽ ഇവിടെ വിശ്വാസ്യതയില്ലാത്ത സ്വാർത്ഥ മനസിന്റെ ഉടമയായ ഒരു പ്രവാസിയെ വിശ്വസിച്ചത് കൊണ്ട് മാത്രം സ്നേഹസമ്പന്നനായ ഒരു സ്‌പോൺസർക്ക് ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നത് നീണ്ട ആറു വർഷങ്ങളാണ്.

(ഇത് രണ്ടു വർഷം മുൻപ് റിയാദിലെ മലസ് ജയിലിൽ നടന്നതാണ്. സ്വകാര്യതയ്ക്ക് വേണ്ടി പേരുകളും മറ്റു വിവരങ്ങളും മാറ്റിയിരിക്കുന്നു).

……………………………………..

ഒരു തെറ്റും ചെയ്യാത്ത താൻ ഈ ജയിലിൽ എത്തിയിട്ട് നാളേക്ക് ആറു വർഷമാവുന്നു. ഇശാ നമസ്‍കാരം കഴിഞ്ഞു ഉറങ്ങാൻ കിടന്ന സൗദി പൗരൻ ഖാലിദ് അൽ സാലെയുടെ മനസ്സിലേക്ക് പതിവ് പോലെ കഴിഞ്ഞതെല്ലാം ഇന്നലെയെന്നോണം കടന്നു വന്നു. എന്നും അങ്ങിനെയാണ്. നേരത്തെ ഉറങ്ങാൻ കിടക്കും. പിന്നെ കഴിഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ കുറിച്ച് പുലരുവോളം ആലോചനയാണ്.

ജയിലിലെത്തി ആദ്യ മാസങ്ങളിൽ താൻ കരഞ്ഞിരുന്നു. ഭാര്യയെ ഓർത്ത്, കുട്ടികളെ ഓർത്ത്, അത്യധ്വാനത്തിലൂടെ താൻ ഉയർത്തി കൊണ്ട് വന്ന ബിസിനസിനെ കുറിച്ച് ഓർത്ത്. ഇപ്പോൾ കരയാറില്ല. കരയാൻ കാരണം ഇല്ലാഞ്ഞിട്ടല്ല, കണ്ണീരൊക്കെ വറ്റി പോയിരിക്കുന്നു.

ഇത്രയൊക്കെ സംഭവിച്ചിട്ടും ഒരു ദിവസം പോലും താൻ യഹിയയെ മനസ്സ് കൊണ്ട് പോലും ശപിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ എന്ന് ഖാലിദ് തന്നെ ഇടക്കിടെ ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. തന്റെ കഥ ആദ്യമായി കേൾക്കുന്നവർ പോലും യഹിയയെ കുറ്റപ്പെടുത്താതിരുന്നില്ല. ശപിക്കാതിരുന്നിട്ടില്ല. എന്നിട്ടും എനിക്ക്….

എല്ലാം ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞ പോലെ ഖാലിദിന്റെ മനസ്സിലേക്ക് കടന്നു വന്നു. “ബാബാ… പറക്കമുറ്റാത്ത മൂന്ന് കുഞ്ഞുങ്ങളാണ് ബാബാ എനിക്ക്. ദയവ് ചെയ്ത് എന്നെ ഇവിടെ നിന്നും പുറത്തിറക്കൂ. പുറത്തിറങ്ങിയാൽ ബാബ തരുന്ന ശമ്പളം കൊണ്ട് എന്റെ കുട്ടികളുടെ പട്ടിണിയെങ്കിലും മാറും. അല്ലെങ്കിൽ അവർ പട്ടിണി കിടന്ന് മരിക്കും ബാബാ….”

ജയിലിൽ അഴികൾക്കപ്പുറം നിന്ന് തന്നോട് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു കൊണ്ട് കൈകൂപ്പി യാചിക്കുന്ന യഹിയയെ കണ്ട് ഖാലീദിന്റെയും കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. യെമനിൽ നിന്നും തന്റെ സ്പോണ്സർഷിപ്പിൽ തനിക്ക് സഹായത്തിനായി കൊണ്ട് വന്നയാളാണ് യഹിയ. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷമായി തനിക്കൊപ്പം ജോലി ചെയ്യുന്നവനാണ്. അവന് സൗദിയിൽ ബന്ധുക്കളെയോ സുഹൃത്തുക്കളായോ ആരുമില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ താനല്ലെങ്കിൽ പിന്നെ ആരാണ് തന്റെ കീഴിലുള്ളവരെ സഹായിക്കുക?

സബൂർ യഹിയാ… സബൂർ… നമുക്ക് വഴിയുണ്ടാക്കാം. സമാധാനമായിരിക്ക്. ഞാനിപ്പോൾ വരാം. ഖാലിദ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മുറിയിലേക്ക് നടന്നു.

എന്റെ ജോലിക്കാരനാണ്. അപകടം സംഭവിച്ചതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ വന്നതാണ്. എനിക്ക് അവനെ കൊണ്ട് പോകാൻ സാധിക്കുമോ?

ഖാലിദ്, നിങ്ങൾ നല്ലവണ്ണം ആലോചിക്കുക. തെറ്റ് മുഴുവനായും നിങ്ങളുടെ ഡ്രൈവറുടെ ഭാഗത്താണ്. അയാൾ അമിത വേഗതയിൽ എതിർ ദിശയിലേക്ക് വാഹമോടിച്ചത് കൊണ്ടാണ് അപകടം സംഭവിച്ചത് എന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. മൂന്നാളുകളാണ് മരിച്ചത്.

ഡ്രൈവറെ ജാമ്യത്തിൽ കൊണ്ട് പോകണമെങ്കിൽ ആരെങ്കിലും ജാമ്യം നിൽക്കണം. നമ്മുടെ നിയമത്തെ കുറിച്ച് അറിയാമല്ലോ. കോടതി വിധി ഉറപ്പായും നിങ്ങളുടെ ഡ്രൈവർക്ക് എതിരെയാവും. നല്ലൊരു തുക ദിയാധനം കൊടുക്കേണ്ടി വരും. എന്തിന് ഈ അജ്നബികൾക്ക് വേണ്ടി സാഹസം ചെയ്യുന്നു.

പുറത്തിറങ്ങിയാൽ ഇവൻ നിങ്ങളുടെ കൂടെ തന്നെ ഉണ്ടാവുമെന്ന് എന്താണ് ഉറപ്പ്. അവൻ മുങ്ങിയാൽ നിങ്ങൾ ദിയാധനം നൽകേണ്ടി വരും. നൽകാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജയിലിൽ പോകേണ്ടി വരും. നിങ്ങളുടെ ജീവിതം നശിക്കും. എടുത്തു ചാടി തീരുമാനം എടുക്കേണ്ട. നല്ല പോലെ ആലോചിച്ച് നാളെ വാ. നാളെയും ഇതാണ് നിങ്ങളുടെ നിലപാടെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് അവനെ ജാമ്യത്തിൽ കൊണ്ട് പോകാം.

അന്ന് രാത്രി മുഴുവൻ ഖാലിദ് ആലോചിച്ചു. വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് താൻ ഏറ്റെടുക്കാൻ പോകുന്നത്. ഖാലിദ് ഒളിച്ചോടിക്കളഞ്ഞാൽ തന്റെ ജീവിതം അപകടത്തിലാവും. പക്ഷെ അവനങ്ങനെ ചെയ്യുമോ? കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഒരു വിശ്വാസ വഞ്ചനയും നടത്തിയതായി തനിക്ക് തോന്നിയിട്ടില്ല. ഏൽപ്പിച്ച കാര്യങ്ങളൊക്കെ കൃത്യമായി ചെയ്യും. ഈ സന്ദർഭത്തിലൊക്കെയല്ലേ താൻ തന്റെ കീഴിലുള്ളവരെ സഹായിക്കേണ്ടത്.

രാവിലെ വീണ്ടും ഓഫീസറുടെ മുന്നിലെത്തി ഖാലിദ് താൻ യഹിയയെ ജാമ്യത്തിൽ എടുക്കാൻ തയ്യാറാണ് എന്നറിയിച്ചു. ഓഫീസർ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. പല പേപ്പറുകളിലും യഹിയയെ കൊണ്ട് ഒപ്പിടിവിച്ചു. രണ്ടു സ്ഥലത്ത് ഖാലിദും ഒപ്പിട്ടു.

യഹിയയെയും കൊണ്ട് വീട്ടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ കരയുകയായിരുന്നു അവൻ. “ബാബാ… എന്റെ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പടച്ചവൻ പറഞ്ഞയച്ചതാണ് നിങ്ങളെ. നിങ്ങളെ പോലൊരു സ്‌പോൺസറെ കിട്ടിയത് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്. ഇതിന് ഞാനും എന്റെ കുടുംബവും എന്നും കടപ്പെട്ടിരിക്കും ബാബാ..”.

ഒരു വർഷം കൂടി കടന്നു പോയി. എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും തനിക്കൊപ്പം യഹിയ ഉണ്ടാവും. കുറ്റബോധത്തിന്റെ മുഖഭാവമെല്ലാം യഹിയയുടെ മുഖത്ത് നിന്നും പണ്ടേ മാഞ്ഞിരുന്നു. എന്നും രാവിലെ പോയി ഷോപ്പ് തുറക്കും. വൈകീട്ട് ഷോപ്പ് അടച്ച ശേഷം താക്കോലും പണവും തന്നെ ഏൽപ്പിക്കും. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ റിയാദിൽ പോയി ഷോപ്പിലേക്ക് വേണ്ട പെർഫ്യൂം കുപ്പികൾ വാങ്ങും. തനിക്കൊന്നും അറിയേണ്ടി വരാറില്ല.

കേസിന്റെ കാര്യത്തെ കുറിച്ച് താനൊന്നും അവനോട് പറയാറില്ല. എന്തിന് അതൊക്കെ പറഞ്ഞു ആ പാവത്തെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കണം. ഓഫീസർ പറഞ്ഞത് നൂറു ശതമാനവും യഹിയക്ക് എതിരായി തന്നെ കോടതി വിധി ഉണ്ടാകുമെന്നാണ്. സ്റ്റേഷനിൽ വെച്ച് ഓഫീസർ പറഞ്ഞത് താൻ അവനോട് പറഞ്ഞിട്ടില്ല പറഞ്ഞാൽ അവന്റെ മനസമാധാനം നഷ്ടപ്പെടും. വലിയ തുക ദിയാധനമായി കൊടുക്കേണ്ടി വരും. ആ സമയത്ത് തന്നെക്കൊണ്ട് പറ്റാവുന്ന രീതിയിലൊക്കെ സഹായിക്കാം.

കോടതി വിധിക്കുന്ന നഷ്ടപരിഹാരം വലുതാണെങ്കിൽ തനിക്കൊന്നും ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല. അത്ര വലിയ സമ്പന്നനൊന്നുമല്ല ഞാൻ. ഈ പെർഫ്യൂം ഷോപ്പ് കൊണ്ടാണ് എന്റെയും കുടുംബം കഴിഞ്ഞു പോകുന്നത്. വലിയ സമ്പാദ്യം ഒന്നും ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിലും നല്ല കച്ചവടം ഉള്ളത് കൊണ്ട് നല്ല രീതിയിൽ ജീവിച്ചു പോകാൻ സാധിക്കുന്നു.

സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം പറഞ്ഞതല്ലാതെ ഇതുവരെ യഹിയ കേസിനെ കുറിച്ച് ഒരക്ഷരം തന്നോട് പറയുകയോ ചർച്ച ചെയ്യുകയോ സഹായം ചോദിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലല്ലോ എന്ന് ഖാലിദ് ഓർത്തു. ചില ജന്മങ്ങൾ അങ്ങിനെയാണ്. ഒന്നും ഗൗരവമായി എടുക്കില്ല.

കേസിന്റെ വിധി ചിലപ്പോൾ ഈമാസം അവസാനം ഉണ്ടാവും എന്ന് സുഹൃത്തായ പോലീസ് ഓഫീസർ പറഞ്ഞിരുന്നു. രണ്ടു മൂന്ന് ദിവസം അക്കാര്യം താൻ യഹിയയിൽ നിന്നും മറച്ചു വെച്ചുവെങ്കിലും ഒടുവിൽ പറയാതിരിക്കാനായില്ല. പെട്ടെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ഒന്നും സംഭവിക്കേണ്ട എന്ന് കരുതിയാണ് താൻ അക്കാര്യം സൂചിപ്പിച്ചു വെച്ചത്. പക്ഷെ അക്കാര്യം കേട്ടത് മുതൽ യഹിയയും ടെൻഷനിലായിരുന്നു.

ഒരാഴ്ച്ച ഒന്നും സംഭവിക്കാതെ കടന്നു പോയി. ആ വ്യാഴാഴ്ച്ച സാധനങ്ങൾ എടുക്കാൻ റിയാദിലേക്ക് എന്ന് പറഞ്ഞു പോയ യഹിയ പിറ്റേ ദിവസം ഷോപ്പ് തുറക്കുന്ന സമയമായിട്ടും തിരിച്ചെത്തിയില്ല. രാത്രി മുതൽ അവന്റെ മൊബൈലിലേക്ക് വിളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ആദ്യം ഒരു തവണ ബെല്ലടിച്ചുവെങ്കിലും എടുത്തില്ല. പിന്നീട് വിളിച്ചപ്പോഴൊക്കെ ഫോൺ ഓഫായിരുന്നു. ഇതുവരെ തിരിച്ചു വിളിച്ചിട്ടും ഇല്ല. ആദ്യമായാണ് ഇങ്ങിനെ. എന്തെങ്കിലും അപകടം പറ്റിയിട്ടുണ്ടാകുമോ. ഒരു മണിക്കൂർ വൈകുമെങ്കിൽ പോലും വിളിച്ചറിയിക്കുന്ന ആളാണ്.

പിറ്റേന്നും യഹിയയെ കുറിച്ച് യാതൊരു വിവരവും ലഭിക്കാതായപ്പോൾ ഖാലിദ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തി ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചു. പോലീസ് ആദ്യം ചോദിച്ചത് ഷോപ്പിൽ നിന്നും പണമോ സാധനങ്ങളോ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നാണ്. ഒന്നും നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല. പോലീസ് ഇക്കാര്യം എല്ലാ ഭാഗത്തും അറിയിച്ചു.

വൈകീട്ടോടെ യഹിയ ഉപയോഗിച്ച വാഹനം സിറ്റിയിൽ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തി. താക്കോൽ വാഹനത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പോലീസെത്തി പരിശോധിച്ചപ്പോൾ വാഹനത്തിനുള്ളിൽ ബലപ്രയോഗം നടന്നതായൊന്നും കണ്ടില്ല. അടുത്ത ഷോപ്പിലെ സിസിടിവി ദൃശ്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ യഹിയ വാഹനം പാർക്ക് ചെയ്ത് വാഹനത്തിനുള്ളിൽ നിന്നും ഒരു ചെറിയ ബാഗും ചുമലിൽ തൂക്കി നടന്നു പോകുന്നതായി കണ്ടെത്തി.

അന്ന് മുഴുവൻ ഖാലിദ് സിറ്റിയിലെ മുഴുവൻ ആശുപത്രികളിലും പോയി തിരച്ചിൽ നടത്തി. വാഹനാപകടത്തിലോ മറ്റു ആക്രമണങ്ങളിലോ പരിക്കേറ്റോ മരിച്ചോ യെമൻ സ്വദേശിയായ ഒരാളേയും അവിടെ കൊണ്ട് വന്നിട്ടില്ലെന്ന് വ്യക്തമായി. യഹിയയെ കാണാതെ നിരാശനായ ഖാലിദ് തിരിച്ചെത്തി വീണ്ടും ഓഫീസറെ കണ്ടെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും വിവരം ലഭിച്ചാൽ അറിയിക്കാം എന്നുമാത്രം പറഞ്ഞു ഖാലിദിനെ തിരിച്ചയച്ചു. തിരിച്ചയക്കുന്ന സമയത്ത് അയാളുടെ മുഖത്ത് ഖാലിദിനോട് നിറഞ്ഞിരുന്ന സഹതാപത്തിന്റെ അർത്ഥം ഖാലീദിന് പിന്നീടാണ് മനസ്സിലായത്.

ഒരാഴ്ചക്ക് ശേഷം പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ഖാലിദിനെ ഓഫീസർ വിളിച്ചു. യഹിയക്കെതിരായ വാഹനാപകട കേസ് വിധി പറഞ്ഞുവെന്നും മരിച്ചവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് മൂന്ന് ലക്ഷം റിയാൽ വീതം ആകെ ഒൻപത് ലക്ഷം റിയാൽ ദിയാധനമായി കൊടുക്കാൻ യഹിയയോട് കോടതി ഉത്തരവ് ഉണ്ടായെന്നും ഓഫീസർ ഖാലിദിനെ അറിയിച്ചു. കോടതി നിർദ്ദേശിച്ച ദിവസം തന്നെ യഹിയയെ ഹാജരാക്കണമെന്നും അയാൾ അറിയിച്ചു.

അടുത്ത ദിവസം തന്നെ ഖാലിദ് ഓഫീസറുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് യഹിയയെ ഇതുവരെ കണ്ടു കിട്ടിയില്ലെന്ന വിവരം ഒന്നുകൂടി പറഞ്ഞു. “നിങ്ങൾ പറ്റിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു ഖാലിദ്. യഹിയ രാജ്യത്തെ ഒരു തുറമുഖം വഴിയോ വിമാനത്താവളം വഴിയോ അതിർത്തി വഴിയോ രാജ്യം വിട്ടു പോയിട്ടില്ല. യഹിയയെ പോലെ ഒരാളെ ജീവനോടെയോ മരിച്ചോ രാജ്യത്തെ ഒരു ആശുപത്രിയിലും എത്തിച്ചിട്ടില്ല. ഇതുവരെയുള്ള തിരച്ചിലിൽ യഹിയയെ കണ്ടു പിടിക്കാനും സാധിച്ചിട്ടില്ല”.

“അയാൾ നിങ്ങളിൽ നിന്നും ഒളിച്ചോടിയിരിക്കനാണ് സാധ്യത. ഒന്നുകിൽ അനധികൃത മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ രാജ്യം വിട്ടിരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ രാജ്യത്ത് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും അനധികൃത താമസക്കാരനായി തുടരുന്നുണ്ടാവും. കാരണം വാഹനാപകട കേസിന്റെ വിധി തനിക്കെതിരായി വരുമെന്ന് യഹിയക്ക് നൂറു ശതമാനം വ്യക്തമായിരുന്നു”.

“യഹിയയെ ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കാൻ സാധിക്കാത്തത് കൊണ്ട് അയാളെ ജാമ്യത്തിൽ കൊണ്ട് പോയ വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ ഇനി ഉത്തരവാദിത്വം മുഴുവൻ താങ്കൾക്കാണ്. മൂന്ന് കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടി വരും. ഒന്നുകിൽ കോടതി നിർദ്ദേശിച്ച സമയത്തിനുള്ളിൽ അയാളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് ഹാജരാക്കുക.അല്ലെങ്കിൽ കോടതി ഇത്തരവിട്ട ഒൻപത് ലക്ഷം റിയാൽ നിങ്ങൾ അടക്കുക. അതിന് സാധിക്കില്ലെങ്കിൽ ആ പണം കൊടുത്ത് തീർക്കുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ ജയിലിൽ കിടക്കാൻ തയ്യറാവുക”.

ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ യഹിയയെ കണ്ടു പിടിക്കാനും പണം സ്വരൂപിക്കാനും ഖാലിദ് കൊണ്ട് പിടിച്ച ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. രണ്ടു വിജയിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ ഓഫീസർക്ക് മുൻപാകെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു കീഴടങ്ങി. നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഖാലിദിനെ ജയിലിലേക്ക് മാറ്റി.

ജയിലിൽ എത്തിയിട്ട് നാളേക്ക് ആറു വർഷം തികയുകയാണ്. ഇനി എത്ര ഇവിടെ ഇങ്ങിനെ കിടക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് അറിയില്ല. അത്രയും പണം എന്തായാലും ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കില്ല. പണം കൊടുക്കാതെ ജയിലിൽ നിന്നും മോചനവും ലഭിക്കില്ല. തന്റെ സഹോദരൻ മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങളെ പലതവണ പോയി കണ്ടു സംസാരിച്ചതാണ്. ദിയാധനത്തിൽ ഒരിളവും വരുത്താൻ അവരെ ഇതുവരെ തയ്യാറായില്ല. ഇനി തനിക്ക് പുറത്തിറങ്ങണമെങ്കിൽ എന്തെങ്കിലും അത്ഭുതം സംഭവിക്കണം.

എങ്ങിനെ ജീവിച്ചു വന്നവനാണ് താൻ. ഏറ്റവും സന്തോഷകരമായിരുന്നു കുടുംബ ജീവിതം. രണ്ടാഴ്ച കൂടുമ്പോൾ മക്കളെയും ഭാര്യയേയും ഒന്ന് കാണാനും സംസാരിക്കാനും സാധിക്കും എന്നത് മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ തന്റെയും അവരുടെയും ജീവിതത്തിൽ ആകെയുള്ള ഒരു സന്തോഷം.

യഹിയയെ ശപിക്കാത്ത ഒരു ദിവസം പോലും തനറെ ജീവിതത്തിൽ കടന്നു പോയിട്ടില്ല എന്ന് ഭാര്യ കാണുമ്പോഴൊക്കെയും പറയും. മക്കൾ തന്റെ മുന്നിൽ വെച്ചു തന്നെ എല്ലാ അജ്നബികളെയും ശപിക്കും. ആദ്യമൊക്കെ താനത് തടഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ തടയാറില്ല. അവരുടെ ജീവിതം തകരാൻ കാരണമായവരെ പറയാൻ പോലുമുള്ള അവകാശം ഇല്ലേ അവർക്ക്. അന്ന് യഹിയയെ ജാമ്യത്തിൽ എടുക്കാൻ പോയപ്പോൾ ആ പോലീസ് ഓഫീസർ പറഞ്ഞത് കേട്ടിരുന്നെങ്കിൽ തനിക്കും അവർക്കും ഈ ഗതി വരില്ലായിരുന്നു. എങ്കിലും യഹിയയെ മാത്രമല്ല ആരെയും ശപിക്കാൻ തനിക്കാവില്ല.

സമീപത്തെ പള്ളിയിൽ നിന്നും സുബഹി ബാങ്ക് വിളി കേട്ടപ്പോഴാണ് നേരം വെളുത്തത് ഖാലിദ് അറിയുന്നത്. വുദു എടുത്ത് നമസ്‍കരിച്ച ശേഷം ഒന്ന് മയങ്ങി പോയി. മണിക്കൂറുകൾ കഴിഞ്ഞു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വന്ന് തട്ടി വിളിച്ചപ്പോഴാണ് ഖാലിദ് എഴുന്നേറ്റത്. ഖാലിദിനെ അയാൾ ഓഫീസറുടെ മുറിയിലേക്ക് കൊണ്ട് പോയി. അവിടെ കാമറയും മൈക്കുമായി മൂന്ന് നാല് പേരെ ഖാലിദ് കണ്ടു.

“അസ്സലാമു അലൈക്കും ഖാലീദ്. ഇവർ അൽ ഇക്‌ബാരിയ ചാനലിൽ നിന്നും ഉള്ളവരാണ്. മോചനമില്ലാതെ ജയിലിൽ കിടക്കുന്നവരെ പറ്റി ഒരു റിപ്പോർട്ട് ഷൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിന് വേണ്ടിയാണ് ഇവർ വന്നിട്ടുള്ളത്. തന്റേതല്ലാത്ത കാരണങ്ങളാൽ നീണ്ട ആറു വർഷങ്ങൾ ജയിലിൽ കിടക്കുന്ന ഖാലീദിനെ പോലെ ഉള്ളവരുടെ കഥകൾ പുറം ലോകം അറിയണം. അതിനാണ് അവർ ഈ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നത്”.

റിപ്പോർട്ടർ എന്തൊക്കെയോ ചോദിച്ചു. നിർവികാരനായി ഖാലിദ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ പോലും ആ ഇന്റർവ്യൂവിനിടക്ക് യഹിയയെ കുറിച്ച് മോശമായ ഒരുവാക്ക് പോലും ഖാലിദിന്റെ നാവിൽ നിന്നും പുറത്ത് വന്നില്ല. ഒരു വിദേശിയെ സഹായിച്ചത് കൊണ്ട് നീണ്ട ആറു വർഷങ്ങൾ ജയിലിൽ കിടക്കേണ്ടി വന്ന ഖാലീദിന് യഹിയയെ കുറിച്ച് എന്ത് തോന്നുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിന് അയാൾക്ക് നല്ലത് വരട്ടെ എന്ന ഖാലിദിന്റെ മറുപടി കേട്ട് റിപ്പോർട്ടർ തൂവാല കൊണ്ട് കണ്ണ് തുടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

ഒരാഴ്ചക്ക് ശേഷം രാവിലെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ ഓഫീസർ ഖാലീദിനരികിലേക്ക് വന്നു. “ദൈവം വലിയവനാണ്. മറ്റുള്ളവരെ ദ്രോഹിക്കാതെ മനസ്സുകൾക്കൊപ്പം ദൈവം ഇപ്പോഴും ഉണ്ടാവും. നിങ്ങൾക്ക് ദൈവം നല്ലത് വരട്ടെ” എന്ന് പറഞ്ഞു തിരിച്ചു പോയി. പതിവില്ലാതെ തന്റെ അടുത്തെത്തി ഇങ്ങിനെയൊക്കെ പറഞ്ഞത് എന്തിനെന്ന് ഖാലിദിനും മനസ്സിലായില്ല. നല്ല വാക്കുകൾക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞു ഖാലിദ് പ്രാർത്ഥനയിലേക്ക് മടങ്ങി.

പ്രാർത്ഥനക്ക് ശേഷം കുറച്ചൊന്ന് മയങ്ങിയ ഖാലിദിനെ ഒരാൾ തട്ടി വിളിച്ചുണർത്തി. ഓഫീസറുടെ മുറിയിലേക്ക് ചെല്ലൂ ഖാലിദ്, ഭാര്യയും മക്കളും അവിടെ കാത്തിരിക്കുന്നു. ഖാലീദിനൊന്നും മനസ്സിലായില്ല. നാല് ദിവസം മുൻപ് വന്ന് തന്നെ കണ്ടിട്ട് പോയവരാണ്. ഇനി വരാറുള്ളത് രണ്ടാഴ്ചക്ക് ശേഷമാണ്. ഇനി ആർക്കെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും അത്യാഹിതം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാകുമോ? മുഖം കഴുകാൻ പോലും നിൽക്കാതെ ഖാലിദ് ഓഫീസറുടെ മുറിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നടന്നു.

ഓഫീസറുടെ മുറിക്ക് മുന്നിൽ തന്നെ ഭാര്യയും മക്കളും നിന്നിരുന്നു. തന്നെ ദൂരെ നിന്നും കണ്ടപാടെ തന്നെ അദ്‌നാൻ ഓടിവന്ന് കഴുത്തിൽ തൂങ്ങി. ജയിലാണെന്നും ഓഫീസാണെന്നും ബോധമില്ലാതെ ആർത്തു വിളിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു അദ്‌നാൻ.

“പോകാം ബാബാ… നമുക്ക് വീട്ടിലേക്ക് പോകാം”.

അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ മകളും വന്നു കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. അതുവരെ അടക്കി പിടിച്ചു നിന്ന മകളുടെ തേങ്ങൽ അപ്പോഴേക്കും ചെറിയ നിലവിളിയായി മാറിയിരുന്നു. ഭാര്യയും ഓടി വന്ന് കയ്യിൽ പിടിച്ചു. കണ്ണിൽ നിന്നും കണ്ണുനീർ ധാരയായി ഒഴുകി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതെ സമയം ചുണ്ടിൽ പുഞ്ചിരിയും. കരയുന്നത് ദുഃഖം കൊണ്ടല്ലെന്ന് ഉറപ്പ്.

ഖാലിദിന് ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല. എന്ത് പറ്റി എന്ന് ചോദിച്ചിട്ടും ഒരക്ഷരം പോലും പറയാൻ ഭാര്യക്കാവുന്നില്ല. പാവം എന്തൊക്കെയോ പറയാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. പരിസരം മറന്ന് തന്റെ ചുമലിലേക്ക് വീണ ഭാര്യയെ അയാൾ ചേർത്ത് പിടിച്ചപ്പോൾ അത് ശരിക്കും കരച്ചിലായി മാറി. മകൻ മാത്രം ബാബാ പോകാം എന്ന് ആവർത്തിച്ചു പറയുന്നുണ്ട്.

ഒന്നും മനസ്സിലാവാതെ നിന്ന ഖാലീദിന് അരികിലേക്ക് ഇതെല്ലാം കണ്ടു കൊണ്ട് മാറി നിന്ന ഓഫീസർ വന്നു. സന്തോഷ വാർത്തയുണ്ട് ഖാലിദ്. ഭാര്യയോ കുട്ടികളോ പറയട്ടെ എന്ന് കരുതിയാണ് ഞാൻ രാവിലെ പറയാതിരുന്നത്. എന്നാൽ അവർ കരയുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പറയുന്നില്ല. അവരെക്കൊണ്ട് ഉടനെ ഇത് പറയാൻ സാധിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നില്ല.

“ഖാലീദിന് ജയിൽ മോചനമാണ്. വൈകീട്ടോടെ വീട്ടിലേക്ക് പോകാം”

ഇത് കേട്ടതോടെ ഭാര്യയുടെ കരച്ചിലിന്റെയും മകളുടെ തേങ്ങലിന്റെയും ശക്തി കൂടി. മകൻ കൂടുതൽ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്നും മനസ്സിലാകാതെ നിന്ന ഖാലിദിനെ ഓഫീസർ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ അറിയിച്ചു.

അൽ ഇക്‌ബാരിയയുടെ ടിവി പ്രോഗ്രാമോട് കൂടി ഖാലിദിന്റെ വാർത്ത സൗദിയിൽ മുഴുവൻ അറിഞ്ഞു. മനുഷ്യത്വം കൊണ്ട് ഒരു വിദേശ തൊഴിലാളിയെ സഹായിച്ചതിന് കഴിഞ്ഞ ആറു വർഷമായി ഒരു സൗദി പൗരൻ ജയിലിൽ കിടക്കുന്ന വാർത്ത സൗദിയിലാകെ സഹതാപ തരംഗം സുഷ്ടിച്ചു. പണം അടക്കാൻ കഴിയാത്തത് മൂലം ഇനി ഉടനെയൊന്നും ജയിൽ മോചിതനാവാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നും കാരാഗൃഹ വാസം നീണ്ടു പോകുമെന്നുമുള്ള വാർത്ത ഖാലീദിന് അനുകൂലമായ ജനവികാരം ഉണ്ടാക്കി.

ഇതോടെ പ്രോഗ്രാം ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ട റോയൽ ഫാമിലി അംഗങ്ങളാരോ വിവരം സൽമാൻ രാജാവിനെ അറിയിച്ചു. ഉടനെ തിരുഗേഹങ്ങളുടെ സേവകനായി സൽമാൻ രാജാവ് ഖാലിദിന്റെ മോചനത്തിന് ആവശ്യമായ ഒൻപത് ലക്ഷം റിയാൽ കൈമാറാൻ ഉത്തരവിടുകയായിരുന്നു. “പണം ഇന്ന് രാവിലെ കോടതിയിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. നടപടി ക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി വൈകിട്ട് ഖാലീദിന് വീട്ടിലേക്ക് പോകാം” ഓഫീസർ പറഞ്ഞു.

ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടനെ ഖിബിലക്ക് അഭിമുഖമായി മുട്ടുകുത്തി നിന്ന് കൈകൾ മുകളിലേക്കുയർത്തി ഖാലിദ് മൂന്ന് വാചകങ്ങൾ മാത്രമേ പറഞ്ഞുള്ളൂ.

“അൽഹംദുലില്ലാ”

“സൽമാൻ രാജാവിന് ദീർഘായുസ്സ് ഉണ്ടാവട്ടെ”

“യഹിയയെ പടച്ചവൻ കാക്കട്ടെ”

LATEST

ആ വഴിയും അടയുന്നു. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തില്‍ ലെവി കൊടുത്ത് സൗദിയില്‍ ഇനി മുന്നോട്ടു പോകാന്‍ സാധിക്കില്ല.

Published

on

ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ റിയാദില്‍ ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്. സ്വന്തമായാണ് പുറത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നത്. ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍മാര്‍ക്ക് ലെവി ബാധകമാക്കിയല്‍ മുന്നോട്ട് തുടര്‍ന്ന് പോകാന്‍ സാധിക്കില്ല. എന്ന് മുതലാണ്‌ ഈ നിയമം നിലവില്‍ വരുന്നത്, ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഒഴിവാക്കലുകള്‍ ഉണ്ടാകുമോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങള്‍ വിശദീകരിക്കാമോ? സ്പോണ്‍സര്‍ഷിപ്പ് മാറുന്നതിന് എന്തൊക്കെ നടപടി ക്രമങ്ങളാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത് എന്നും പറഞ്ഞു തരാമോ?

സൗദിയില്‍ കോവിഡ് വ്യാപനം രൂക്ഷമാവുന്നതിന് മുന്‍പ് അനധികൃത വിദേശികളെ പിടികൂടുന്നതിന് വേണ്ടി വ്യാപകമായ പരിശോധന നടന്നിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ഭീഷണി സാഹചര്യങ്ങള്‍ മുന്‍നിറുത്തി അധികൃതര്‍ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത് പ്രധാനമായും യാതൊരു രേഖകളും ഇല്ലാതെ അതിര്‍ത്തി പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ നുഴഞ്ഞു കയറിയവര്‍, രേഖകളുടെ കാലാവധി അവസാനിച്ചിട്ടും രാജ്യത്ത് തുടര്‍ന്നവര്‍ തുടങ്ങിയ അനധികൃത താമസക്കാരെ ആയിരുന്നു. മാനവ ശേഷി, സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പരിശോധന അല്ലാതിരുന്നിട്ടു കൂടി ഈ പരിശോധനകളില്‍ ജവാസാതിന്റെയും സംയുക്ത സുരക്ഷ സേനകളുടെയും പിടിയില്‍ പത്തു ശതമാനത്തോളം വിദേശികളും ഉള്‍പ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതില്‍ അധികവും ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ സൗദിയിലെത്തി സ്വന്തമായി ജോലി ചെയ്തു വന്നിരുന്നവര്‍ ആയിരുന്നു.

അത് പോലെ തന്നെ മാനവ ശേഷി, സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പരിശോധനകളില്‍ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ അനേകം ഗാര്‍ഹിക തൊഴിലാളികള്‍ അനധികൃതമായി ജോലി ചെയ്തു വരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ രാജ്യത്തെത്തി സ്വതന്ത്രമായി ജോലി ചെയ്തു വരുന്നവരായിരുന്നു ഇവര്‍. ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍മാര്‍ക്ക് ലെവി ബാധകമല്ലാത്തതിനാലാണ് വന്‍തുകയുടെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി വിദേശികള്‍ ഈ വിസയില്‍ എത്തി ജോലി ചെയ്തു വന്നിരുന്നത്.

2014 ജൂലൈയിലാണ് രാജ്യത്ത് ആദ്യമായി സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ വിദേശ തൊഴിലാളികൾക്ക് ലെവി ബാധകമാക്കിയത്. 2017 ജൂലൈയിൽ ആശ്രിതർക്കും ലെവി നിലവിൽവന്നു. എങ്കിലും ഗാർഹിക തൊഴിലാളികൾക്ക് ലെവി ബാധകമായിരുന്നില്ല. ഈ പഴുത് മുതലെടുത്ത്‌ കൊണ്ടാണ് പല വിദേശികളും ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയിലേക്ക് മാറുകയോ ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റില്‍ പോയോ പുതിയ ഹൌസ് ഡ്രൈവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗാർഹിക വിസകളില്‍ രാജ്യത്തെത്തുകയോ ചെയ്തു കൊണ്ടിരുന്നത്.

പരിശോധനകളില്‍ ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ രാജ്യത്തെത്തിയ അനേകം തൊഴിലാളികള്‍ പിടിലാകുന്നത് വര്‍ദ്ധിച്ചതോടെയാണ് ഈ വിഷയം അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധയില്‍ പെടുന്നത്. തുടര്‍ന്ന് ഈ പഴുത് അടക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഗാര്‍ഹിക തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് ലെവി ഏര്‍പ്പെടുതാനുള്ള തീരുമാനം മാനവശേഷി സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയ ശുപാര്‍ശ പ്രകാരം സൗദി കാബിനറ്റ്‌ കൈക്കൊള്ളുന്നത്.

പുതിയ തീരുമാന പ്രകാരം ഹൗസ് ഡ്രൈവർ വിസയിലുൾപ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ ഗാർഹിക തൊഴിലാളികൾക്കും ലെവി ബാധകമാണ്. ഓരോ തൊഴിലാളിക്കും വർഷത്തിൽ 9,600 റിയാൽ, അഥവാ പ്രതിമാസം 800 റിയാൽ തോതിലാണ് ലെവി. എന്നാല്‍ ആവശ്യമായ മുന്‍കരുതലുകള്‍ എടുത്തു കൊണ്ട് തന്നെയാണ് ഈ തീരുമാനം മന്ത്രാലയം കൈക്കൊണ്ടിട്ടുള്ളത്. പുതിയ തീരുമാനം മൂലം സ്വദേശികള്‍ക്കും വിദേശികള്‍ക്കും പെട്ടെന്ന് അസൗകര്യം ഉണ്ടാകാത്ത വിധത്തിലാണ് പുതിയ നിബന്ധനകള്‍ നടപ്പിലാക്കുക.

അതായത്, എല്ലാ ഗാര്‍ഹിക തൊഴിലാളികള്‍ക്കും ലെവി ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. നാലിൽ കൂടുതൽ ഗാർഹിക തൊഴിലാളികളുള്ള സ്വദേശികളും, രണ്ടിൽ കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളുള്ള വിദേശികളും മാത്രമേ പുതിയ തീരുമാന പ്രകാരം ലെവി അടക്കേണ്ടി വരുന്നുള്ളൂ. വിസ കച്ചവടവും അനധികൃത വിസ കൈമാറ്റവും തടയുന്നതിനാണ് ഈ നിബന്ധനകള്‍ കൊണ്ട് വന്നിട്ടുള്ളത്.

മാത്രമല്ല, ഗാര്‍ഹിക തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് മറ്റു തൊഴിലുകളിലേക്ക് മാറുന്നതിനാവശ്യമായ സാവകാശവും മന്ത്രാലയം പരോക്ഷമായി നല്‍കുന്നുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് തീരുമാനം നടപ്പിലാക്കുക. ഈ വർഷം മെയ് 22 ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽ പുതിയ ഗാർഹിക വിസയിൽ വരുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് മാത്രമേ ലെവി അടക്കേണ്ടതുള്ളൂ.

കൂടാതെ ഈ വിഷയത്തില്‍ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉദാരമായ നിലപാടും പ്രശംസാര്‍ഹമാണ്. പ്രത്യേക വൈദ്യ പരിചരണ ആവശ്യമുള്ള ആളുകൾ, ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കുള്ള പരിചരണം തുടങ്ങി മാനുഷികമായ പരിഗണന ആവശ്യപ്പെടുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ അത്തരം ജോലികൾക്കായി നിയമിക്കുന്ന ഗാർഹിക തൊഴിലാളിക്ക് ലെവി ബാധകമാവില്ല.

നിലവിൽ രാജ്യത്തുള്ള ഗാർഹിക തൊഴിലാളികൾക്ക് ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം മാത്രമേ ലെവി ബാധകമാകുകയുള്ളൂ. 2023 മെയ് 13 മുതലാണ് ഇവർക്ക് ലെവി അടക്കേണ്ടിവരിക. ഇതിനിടയില്‍ ഇവര്‍ക്ക് മറ്റുള്ള പ്രൊഫഷനുകളിലെക്ക് മാറാനോ ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റില്‍ രാജ്യം വിട്ടു പോകാനോ ഉള്ള സാവകാശം ലഭിക്കും. ഇപ്പോൾ ഹൗസ് ഡ്രൈവർ തസ്തികയിലുള്ളവർക്ക് പ്രൊഫഷൻ മാറ്റം അനുവദിക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ തൊഴിലുകൾ കണ്ടെത്തി മാറാവുന്നതാണ്.

സ്പോണ്‍സര്‍ഷിപ്പ് മാറുന്നതിനായി ഖിവ പ്ലാറ്റ്ഫോം വഴിയാണ് അപേക്ഷ നല്‍കേണ്ടത്. പുതിയ സ്പോണ്‍സര്‍ ആണ് മാറാന്‍ അപേക്ഷ നല്‍കേണ്ടത്. തൊഴിലാളിയുടെ ഇഖാമ കാലാവധി ഒരു വര്‍ഷത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ഉള്ളതാകരുത് എന്ന നിബന്ധന നിലവിലുണ്ട്. പുതിയ സ്പോണ്‍സര്‍ ഓണ്‍ലൈന്‍ വഴി അപേക്ഷ നല്‍കിയാല്‍ പഴയ സ്പോണ്‍സര്‍ക്ക് എസ്.എം.എസ് ലഭിക്കും. നിലവിലെ സ്പോണ്‍സര്‍ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നതോടെ സ്പോണ്‍സര്‍ഷിപ്പ് മാറ്റം പൂര്‍ത്തിയാകും.

ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ എത്തി സ്വന്തമായി ജോലി ചെയ്യുകയോ മറ്റു പ്രൊഫഷനുകളില്‍ ജോലി ചെയ്യുകയോ ചെയ്തു വരികയാണെങ്കില്‍ ഈ നിബന്ധന നിലവില്‍ വരുന്നതോടെ താങ്കളുടെ നിലനില്പ് തന്നെ അപകടത്തിലാകും. താങ്കളുടെ സ്പോണ്‍സര്‍ക്ക് നാലില്‍ കൂടുതല്‍ ഗാര്‍ഹിക തൊഴിലാളികള്‍ നിലവില്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ വർഷത്തിൽ 9,600 റിയാൽ നല്‍കി കൊണ്ട് ഹൗസ് ഡ്രൈവര്‍ വിസയില്‍ മുന്നോട്ട് പോകാന്‍ സാധിക്കില്ല. അതിനാല്‍ നിബന്ധന നിലവില്‍ വരുന്നതിന് മുന്‍പായി ലെവി അടക്കാന്‍ സാധിക്കുന്ന വരുമാനം ലഭിക്കുന്ന മറ്റു പ്രൊഫഷനിലെക്ക് മാറുകയോ അല്ലാത്ത പക്ഷം ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റില്‍ പോകുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ്‌ ഉചിതം.

പ്രവാസി കോർണർ അപ്ഡേറ്റുകള്‍ ഉടനെ ലഭിക്കുന്നതിനായി വാട്‌സ് ആപ് ഗ്രൂപ്പിൽ അംഗമാകുന്നതിനായി ഈ ലിങ്കിൽ ക്ലിക് ചെയ്യുക.     https://chat.whatsapp.com/HvJGe8nUWoHFyki1UwPfMD 

ഫേസ് ബുക്കിലൂടെ പ്രവാസി കോര്‍ണര്‍ അപ്ഡേറ്റുകള്‍ ഉടനെ ലഭിക്കുന്നതിനായി ഈ ലിങ്കില്‍ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യുക https://www.facebook.com/PravasiCornerOfficial

 

വിവരങ്ങള്‍ നല്‍കിയത്: 

Adv. Shiyas Kunjhibava. Lead Partner, SK Associates. (Dubai, Riyadh, Delhi, Kochi)

Continue Reading

LATEST

സൗദിയിലെ നിതാഖാത് വിദേശികളുടെ തൊഴില്‍ ഇല്ലാതാക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം തുടങ്ങിയ പദ്ധതിയല്ല.

Published

on

അടുത്ത മാസം പകുതിയോടെ സൗദി അറേബ്യയില്‍ ഓയില്‍ സെക്ടറില്‍ പുതിയ വിസയില്‍ പോകാന്‍ ഒരുങ്ങുകയാണ്. ആദ്യമായാണ് സൗദി കമ്പനിക്ക്  വേണ്ടി ജോലി ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കുന്നത്. ഉയര്‍ന്ന തസ്തികയിലാണ് വിസ. ഈ തസ്തിക കാലക്രമേണ നിതാഖാതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തി സ്വദേശിവല്‍ക്കരണം ഉണ്ടാകുമെന്നും ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും നിലവിലുള്ള ജോലി നഷ്ടപ്പെടുത്തി സൗദിയിലേക്ക് പോകുന്നത് ശരിയായ തീരുമാനമല്ല എന്ന് സുഹൃത്ത് പറയുന്നു. എന്താണ് നിതാഖാത് എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ കാര്യങ്ങള്‍ വിശദീകരിച്ചു തരാമോ?    

 

സൗദി അറേബ്യയില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്ന വിദേശികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അല്‍പ്പം അസ്വസ്ഥത പകരുന്ന വാക്കാണ്‌ സൗദി പൗരന്മാരെ നിയമിക്കുന്നതിന് സ്വകാര്യ മേഖലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി സൗദി മാനവ വിഭവശേഷി, സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയം രൂപം നല്‍കിയ ഒരു പദ്ധതിയുടെ പേരായ നിതാഖാത്.

പലരും കരുതുന്നത് പോലെ വിദേശികളെ സൗദി അറേബ്യയുടെ തൊഴില്‍ രംഗത്ത് നിന്നും ആത്യന്തികമായി പുറത്താക്കുക എന്നതല്ല മറിച്ച് സ്വദേശി പൗരന്മാരുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ കുറക്കുകയും അവര്‍ക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ സ്വകാര്യ മേഖലയില്‍ ജോലി ഉറപ്പു വരുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്‌ഷ്യം. തങ്ങളുടെ പൗരന്മാര്‍ക്ക് തൊഴിലും ഉയര്‍ന്ന ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളും ഉറപ്പു വരുത്തുക എന്നത് ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെയും പ്രാഥമിക കര്‍ത്തവ്യം കൂടിയാണ് എന്ന തത്വത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ പദ്ധതി കൂടിയാണ് നിതാഖാത്.

2011-ൽ ആരംഭിച്ചത് മുതൽ, ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ കാലാനുസൃതമായി വിവിധ തൊഴിലുകളെ ദേശസാൽക്കരിക്കാനും സ്വദേശി പൗരന്മാരുടെ കഴിവുകളെ വൈവിധ്യവല്‍ക്കരിക്കാനും ആവശ്യമായ നടപടികൾ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതുമൂലം ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ സ്വദേശികള്‍ക്ക് തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലക്‌ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതിനായി കഴിഞ്ഞ 11 വര്‍ഷമായി നിരന്തരമായ അപ്ഡേറ്റുകൾക്കും നിതാഖാത് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഏറ്റവും പുതിയത് “അഡ്വാൻസ്ഡ് നിതാഖാത്”/ “പരിഷ്കരിച്ച നിതാഖാത്” എന്ന പേരില്‍ 2021 ഡിസംബറിൽ ആയിരുന്നു.

സൗദി പൗരന്മാര്‍ക്ക് തൊഴില്‍ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നതിനായി സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ പ്രത്യേക തൊഴിലുകള്‍ അവര്‍ക്കായി മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തുക, അതിനായി സ്ഥാപനങ്ങളെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളാക്കി തരം തിരിക്കുക എന്നതാണ് നിതാഖാത് പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാന പ്രവര്‍ത്തന രീതി. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ സൗദി പൗരന്മാര്‍ക്ക് കൃത്യമായ അടിസ്ഥാന പ്രതിമാസ ശമ്പളവും മന്ത്രാലയം ഉറപ്പു വരുത്തുന്നുണ്ട്. സൗദി തൊഴിൽ നിയമം ഒരു സൗദി പൗരന് കൃത്യമായ മിനിമം വേതനം നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നില്ല എന്ന പരിമിതിയെ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ മറികടക്കാനും മന്ത്രാലയത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

ആറു ജീവനക്കാരും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നിതാഖാത്ത് ബാധകമാണ്. നിലവില്‍ ചുവപ്പ്, ഇളം പച്ച, ഇടത്തരം പച്ച, കടും പച്ച, പ്ലാറ്റിനം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങളാക്കിയാണ് സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ സ്ഥാപനങ്ങളെ നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം തരം തിരിച്ചിട്ടുള്ളത്. പദ്ധതിയുടെ നിബന്ധനകള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്, അതായത് സൗദിവൽക്കരണത്തിന്റെ ശതമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളും പരിമിതികളും ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. മിനിമം സൗദിവൽക്കരണം പാലിക്കാത്ത സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്നുള്ള സേവനങ്ങൾ വിലക്കുകയും നിര്‍ദ്ദിഷ്ട സൗദിവല്‍ക്കരണം പാലിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യമായ പ്രോത്സാഹനം നല്‍കുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്.

സ്ഥാപനങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്നതിനായി ഇന്റർനാഷണൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് (“ISIC4”) എന്ന മാനദണ്ഡമാണ് മൂന്ന് വർഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ മാനദണ്ഡം ഉപയോഗിച്ച് സ്ഥാപനങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന മേഖല, സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പ്രസ്തുത സ്ഥാപനത്തിലെ ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയവ ഒരു നിർദ്ദിഷ്‌ട സമവാക്യം ഉപയോഗിച്ച് നിര്‍ണ്ണയിച്ച്  വരുന്ന ഒന്നും രണ്ടും മൂന്നും വർഷങ്ങളിൽ പ്രസ്തുത സ്ഥാപനം  ഏത് വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുമെന്ന് നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നു.

പരിഷ്‌കരിച്ച നിതാഖാത്ത് പ്രകാരം സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ മൂന്നു വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൗദിവൽക്കരണം ഘട്ടം ഘട്ടമായി നിശ്ചിത ശതമാനം ഉയർത്തൽ നിർബന്ധമാണെന്ന് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അല്ലാത്ത പക്ഷം ഈ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിൽ മാറ്റം വരികയും ഉയര്‍ന്ന വിഭാഗത്തില്‍ നിന്നും താഴെയുള്ള വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പോവുകയും ചെയ്യും. പുതിയ പദ്ധതി പ്രകാരം ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തുന്നതിന് ആവശ്യമായ സമയം അനുവദിക്കുക എന്നതാണ് ഈ മൂന്ന് വര്‍ഷ സമയ പരിധിയുടെ ഉദ്ദേശം. ഈ സമയ പരിധിക്കുള്ളില്‍ നാല് ലക്ഷത്തോളം പുതിയ സ്വദേശി തൊഴിലവസരങ്ങളാണ് മന്ത്രാലയം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ചുവന്ന വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍:

മുകളില്‍ അഞ്ചാമത്ത ഖണ്ഡികയില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് പോലെ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളായാണ് നിതാഖത് പദ്ധതി പ്രകാരം സ്വകാര്യ കമ്പനികളെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതില്‍ ഏറ്റവും താഴെയായി കിടക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ചുവന്ന വിഭാഗത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങള്‍. മന്ത്രാലയം നിര്‍ദ്ടെഷിചിരിക്കുന്നതരത്തിലുള്ള നിബന്ധനകള്‍ പാലിക്കാന്‍ സാധിക്കാത്ത സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നത്.അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് മന്ത്രാലയം നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം നല്‍കുന്ന ഉത്തേജന/പ്രോത്സാഹന മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ ലഭ്യമാകില്ല. മറിച്ച് ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് അവക്ക് ലഭ്യമായിരുന്ന അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങള്‍ പോലും നഷ്ടമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ഥാപനത്തിനും അതിലെ തൊഴിലാളികള്‍ക്കും താഴെ പറയുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ നിഷേധിക്കപെടുന്നു:

  1. ചുവന്ന വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് അതിലെ തൊഴിലാളികളുടെ വർക്ക് പെർമിറ്റ് പുതുക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
  2. ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രൊഫഷനുകള്‍ മാറ്റാൻ സാധിക്കില്ല.
  3. ഈ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് പുതിയ വിദേശ തൊഴിലാളികൾക്ക് വർക്ക് പെർമിറ്റ് നൽകാൻ സാധിക്കില്ല.
  4. ചുവന്ന വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് പുതിയ വിസകൾക്ക് വേണ്ടി അപേക്ഷിക്കാന്‍ സാധിക്കില്ല.
  5. ഈ വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് വിസ ട്രാന്‍സ്ഫര്‍ ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കില്ല.
  6. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പുതിയ ശാഖകൾക്കോ പുതിയ സൗകര്യങ്ങൾക്കോ വേണ്ടി പുതിയ ഫയലുകൾ തുറക്കാൻ അനുവാദം ഉണ്ടായിരിക്കില്ല.

ഇളം പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ (ലോ ഗ്രീൻ റേഞ്ച് സ്ഥാപനങ്ങള്‍):

ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ചുവന്ന വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ പോലെ മുഴുവന്‍ ആനുകൂല്യങ്ങളും നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നില്ല. നാമമാത്രമായ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിലും മന്ത്രാലയം ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.

  1. ഈ വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് പുതിയ തൊഴില്‍ വിസകൾക്കുള്ള അപേക്ഷകൾ സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ സാധിക്കില്ല.
  2. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദേശികളായ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രോഫഷനുകള്‍ മാറ്റാനുള്ള അനുവാദം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന പ്രൊഫഷനുകളിലേക്ക് മാറ്റം അനുവദിക്കില്ല.
  3. കുറഞ്ഞ പച്ച വിഭാഗത്തിന് താഴെയുള്ള വിദേശ തൊഴിലാളികളുടെ സേവനങ്ങൾ കൈമാറാനുള്ള അനുവാദം ലഭ്യമാണ്.
  4. സ്പെഷ്യലൈസ്ഡ്‌ ആയിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്ന വിദേശ തൊഴിലാളി ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റ് വിസയില്‍ പോകുകയാണെങ്കില്‍ അതിനു പകരമായി പുതിയ വിസ ലഭ്യമാകും.
  5. ഈ വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ വിദേശ തൊഴിലാളിയുടെ അവശേഷിക്കുന്ന ഇഖാമ കാലാവധി ആറു മാസത്തില്‍ കൂടുതല്‍ അല്ല എങ്കില്‍ വർക്ക് പെർമിറ്റ് പുതുക്കാന്‍ അനുവാദം നല്‍കും.

ഇടത്തരം പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ (മിഡ് ഗ്രീൻ റേഞ്ച് സ്ഥാപനങ്ങള്‍)

ഇളം പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ക്ക് പുറമേ മറ്റു ചില ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ കൂടി ഇടത്തരം പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് മന്ത്രാലയം നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം ലഭ്യമാക്കുന്നുണ്ട്.

  1. ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിവരങ്ങള്‍ നിതാഖാത് പദ്ധതിയില്‍ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
  2. ലഭ്യമായിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളില്‍ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള വിസകളുടെ ബാക്കിയുള്ള വിസകള്‍ക്കുള്ള അപേക്ഷകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് അനുവാദമുണ്ട്.
  3. ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദേശികളായ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രൊഫഷനുകള്‍ മാറ്റാനുള്ള അനുവാദം ഉണ്ടായിരിക്കും. എന്നാല്‍ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമായി റിസര്‍വ് ചെയ്തിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളിലേക്ക് മാറ്റം അനുവദിക്കില്ല.
  4. ഇഖാമ കാലാവധി ആറു മാസത്തില്‍ കൂടുതല്‍ അല്ല എങ്കില്‍ വിദേശ തൊഴിലാളിയുടെ വർക്ക് പെർമിറ്റ് പുതുക്കാന്‍ അനുവാദം നല്‍കും.
  5. മറ്റു നിതഖാത് വിഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും തൊഴിലാളികളെ ട്രാന്‍സ്ഫര്‍ ചെയ്യാനുള്ള അനുവാദം ലഭ്യമാണ്.
  6. സ്പെഷ്യലൈസ്ഡ്‌ ആയിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്ന വിദേശ തൊഴിലാളി ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റ് വിസയില്‍ പോകുകയാണെങ്കില്‍ അതിനു പകരമായി പുതിയ വിസ (replacement visa) ലഭ്യമാകും.

കടും പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ (ഹൈ ഗ്രീൻ റേഞ്ച് സ്ഥാപനങ്ങള്‍):

ഇടത്തരം പച്ച വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന എല്ലാ ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്നതോടൊപ്പം മറ്റു ചില ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ കൂടി ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് മന്ത്രാലയം ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

  1. ഫൈനൽ എക്സിറ്റ് വിസയിൽ പോകുന്ന വിദേശ തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് പകരം വിസ (replacement visa) ലഭ്യമാക്കും.
  2. ലഭ്യമായിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളില്‍ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള വിസകളുടെ ബാക്കിയുള്ള വിസകള്‍ക്കുള്ള അപേക്ഷകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് അനുവാദമുണ്ട്.
  3. ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദേശികളായ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രൊഫഷനുകള്‍ മാറ്റാനുള്ള അനുവാദം ഉണ്ടായിരിക്കും. എന്നാല്‍ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമായി റിസര്‍വ് ചെയ്തിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളിലേക്ക് മാറ്റം അനുവദിക്കില്ല.
  4. അവശേഷിക്കുന്ന ഇഖാമ കാലാവധി ആറു മാസത്തില്‍ കൂടുതല്‍ അല്ല എങ്കില്‍ വിദേശ തൊഴിലാളിയുടെ വർക്ക് പെർമിറ്റ് പുതുക്കാന്‍ അനുവാദം നല്‍കും.
  5. മറ്റു നിതഖാത് വിഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും തൊഴിലാളികളെ ട്രാന്‍സ്ഫര്‍ ചെയ്യാനുള്ള അനുവാദം ലഭ്യമാണ്.
  6. ഈ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിവരങ്ങള്‍ നിതാഖാത് പദ്ധതിയില്‍ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

പ്ലാറ്റിനം റേഞ്ച് കമ്പനികൾ:

നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരമുള്ള അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന വിഭാഗമാണ്‌ പ്ലാറ്റിനം വിഭാഗം.

  1. ലഭ്യമായിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളില്‍ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള വിസകളുടെ ബാക്കിയുള്ള വിസകള്‍ക്കുള്ള അപേക്ഷകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കം.
  2. വിദേശികളായ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രൊഫഷനുകള്‍ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമായി റിസര്‍വ് ചെയ്തിട്ടുള്ള പ്രൊഫഷനുകളിലേക്ക് ഒഴികെ മാറ്റം.
  3. ഫൈനൽ എക്സിറ്റ് വിസയിൽ പോകുന്ന വിദേശ തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് പകരമായി വിസ (replacement visa) ലഭ്യമാക്കും.
  4. അവശേഷിക്കുന്ന ഇഖാമ കാലാവധി ആറു മാസത്തില്‍ കൂടുതല്‍ അല്ല എങ്കില്‍ വിദേശ തൊഴിലാളിയുടെ വർക്ക് പെർമിറ്റ് പുതുക്കാന്‍ അനുവാദം നല്‍കും.
  5. മറ്റു നിതഖാത് വിഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും തൊഴിലാളികളെ ട്രാന്‍സ്ഫര്‍ ചെയ്യാനുള്ള അനുവാദം ലഭ്യമാണ്.
  6. വിവരങ്ങള്‍ നിതാഖാത് പദ്ധതിയില്‍ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

സൗദി പൗരന്മാര്‍ക്ക് മിനിമം വേതനം

നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം വിവിധ വിഭാഗങ്ങളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് വിവിധ തരം ആനുകൂല്യങ്ങളും പരിമിതികളും ലഭ്യമാകുമ്പോള്‍ മുകളില്‍ പറഞ്ഞ പോലെ ഒരു സൗദി പൗരന് നിര്‍ദ്ദിഷ്ട തുക അടിസ്ഥാന ശമ്പളമായി ലഭിക്കുന്നു എന്നതാണ് സ്വദേശി പൗരന്മാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ പദ്ധതിയുടെ ഹൈലൈറ്റ്. ആനുകൂല്യങ്ങളും പരിമിതികളും സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ലഭ്യമാകുമ്പോള്‍ തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉറപ്പു വരുത്തുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന ശമ്പളം ഉറപ്പു വരുത്തുന്ന രീതിയാണ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിതഖാത് പദ്ധതിയെ സ്വദേശി പൗരന്മാര്‍ക്ക് ഇടയില്‍ ജനപ്രിയമാക്കി തീര്‍ക്കുന്നത്.

നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ ലഭിക്കണമെങ്കില്‍ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്ന സൗദി പൗരന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രതിമാസ ശമ്പളം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് 4,000 റിയാൽ എന്ന് നിജപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുന്‍പ് ഈ തുക 3000 റിയാൽ ആയിരുന്നു എങ്കിലും വിവധ സാഹചര്യങ്ങള്‍ കണക്കിലെടുത്ത് സമീപ മാസങ്ങളിലാണ് ഈ തുകയില്‍ മന്ത്രാലയം വര്‍ദ്ധന ഏര്‍പ്പെടുത്തിയത്.

എങ്കിലും ഈ നിബന്ധനയില്‍ പ്രത്യക്ഷമായി ചെറിയ തരത്തിലുള്ള ഇളവ് മന്ത്രാലയം നല്‍കുന്നുണ്ട് എങ്കിലും നിതാഖാത് പ്രകാരമുള്ള പൂര്‍ണ്ണമായ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കണമെങ്കില്‍ ഈ നിബന്ധന പൂര്‍ണ്ണമായും പാലിക്കണം എന്നത് മിനിമം വേതനതോട് കൂടി സ്വദേശി പൗരന്മാരെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ നിയമിക്കാന്‍ പരോക്ഷമായി സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളെ നിര്‍ബന്ധിതരാക്കുന്നു.

അതായത് 4000 റിയാലില്‍ കുറവ് ശമ്പളത്തിനും സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് സ്വദേശി തൊഴിലാളികളെ നിയമിക്കാന്‍ അനുവാദമുണ്ട്. അന്നാല്‍ അതിനു ആനുപാതികമായി പദ്ധതിയില്‍ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ക്കും കുറവുണ്ടാകും. അതായത് 4000 റിയാലിൽ താഴെയുള്ള ശമ്പളം നല്‍കി നിയമിക്കുന്ന ഒരു സ്വദേശി തൊഴിലാളിയെ നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരം പകുതി തൊഴിലി ആയി മാത്രമേ കണക്കാക്കുകയുള്ളൂ.  പാർട്ട് ടൈം തൊഴിലാളികളുടെ കാര്യത്തിലും ഈ നിബന്ധന ബാധകമാണ്. മാസത്തില്‍ 168 മണിക്കൂറിൽ കുറയാത്ത സേവനം പൂർത്തിയാക്കിയ തൊഴിലാളിയെ (ഫ്ലക്സിബിള്‍ അവേഴ്സ്) സൗദി തൊഴിലാളിയുടെ 1/3 ആയി കണക്കാക്കും.

എന്നാല്‍ വികലാംഗരായ സ്വദേശി തൊഴിലാളികളുടെ കാര്യത്തില്‍ വലിയ ഇളവാണ് മന്ത്രാലയം നല്‍കുന്നത്. 4000 റിയാലില്‍ കുറയാത്ത ശമ്പളത്തില്‍ ഒരു സ്വദേശിയായ വികലാംഗ തൊഴിലാളിയെ നിയമിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് നിതാഖാത് പദ്ധതി പ്രകാരമുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ക്കായി ഒരു തൊഴിലാളിയെ 4 തൊഴിലാളികളായി കണക്കാക്കും. ഇതിലൂടെ അംഗ പരിമിതരായ തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരുടെ തൊഴില്‍ ലഭ്യതയും അവര്‍ക്ക് നിര്‍ദ്ദിഷ്ട ജീവിത സാഹചര്യവും ഉറപ്പു വരുത്താന്‍ മന്ത്രാലയത്തിന് നിതാഖാത് പദ്ധതിയിലൂടെ സാധിക്കുന്നു.

 

ഇതൊക്കെയാണ് നിതാഖാത് പദ്ധതിയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ വിവരങ്ങള്‍. നിങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് വിസ ഉന്നത തസ്തികയില്‍ ഉള്ളതായതിനാല്‍ കുറച്ച് അപകട സാധ്യതയും ഇല്ലാതില്ല. കാരണം പലപ്പോഴും പ്രധാന തസ്തികകളാണ് സൗദിവല്ക്കരണത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്താറുള്ളത്. വിദേശികള്‍ ധാരാളമായി ജോലി ചെയ്യുന്ന താഴ്ന്ന തസ്തികകള്‍ അധികമായി ഉള്‍പ്പെടുത്താറില്ല. നിങ്ങളുടെ തസ്തിക ഏതാണെന്ന് വ്യക്തമായി ചോദ്യത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്താതിനാല്‍ അതിനെ കുറിച്ച് കൃത്യമായി പറയാനും സാധിക്കില്ല.

മറുപടി നല്‍കിയത്:

അഡ്വ.ഷിയാസ് കുഞ്ഞിബാവ. ലീഡ് പാര്‍ട്ണര്‍, എസ്.കെ അസോസിയേറ്റ്സ്. (ദുബായ്. റിയാദ്. ഡല്‍ഹി. കൊച്ചി)

 

Continue Reading

LATEST

എം എസ് എഫിന് രാജ്യ തലസ്ഥാനത്ത് ദേശീയ കമ്മിറ്റി ഓഫീസ്. ദേശീയ തലത്തില്‍ സംഘടന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ഏകോപിപ്പിക്കലും ശക്തിപ്പെടുത്തലും ലക്‌ഷ്യം

Published

on

ഇന്ത്യന്‍ യൂണിയന്‍ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ വിദ്യാര്‍ത്ഥി ഘടകമായ എം.എസ്.എഫിന്റെ പ്രവര്‍ത്തന ചരിത്രത്തില്‍ പുതിയ ഒരധ്യായം എഴുതി ചേര്‍ത്തു കൊണ്ടാണ് കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ വെച്ചു നടന്ന ദേശീയ സമ്മേളനം സമാപിച്ചത്.

സംസ്ഥാന പ്രതിനിധികള്‍, കേന്ദ്ര സര്‍വ്വകലാശാലാ പ്രതിനിധികള്‍, മുസ്‌ലിം ലീഗ് ദേശീയ നേതാക്കള്‍, വിദ്യാര്‍ത്ഥി സംഘടനാ നേതാക്കള്‍, വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണര്‍, ആക്റ്റിവിസ്റ്റുകള്‍ ഉള്‍പ്പടെയുള്ളവര്‍ പങ്കെടുത്ത സമ്മേളനം വന്‍ വിജയമായതോടൊപ്പം തന്നെ എം.എസ്.എഫ് ദേശീയ കമ്മിറ്റിയുടെ പുതിയ ആസ്ഥാനം പ്രവര്‍ത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

മുസ്‌ലിംലീഗ് ഉന്നതാധികാര സമിതി അംഗം പാണക്കാട് സയ്യിദ് സാദിഖലി ശിഹാബ് തങ്ങളാണ് പുതിയ ദേശീയ കമ്മിറ്റി ഓഫീസ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സര്‍വ്വകലാശാലകളിലും പതിറ്റാണ്ടുകളായി എം എസ് എഫിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം നടക്കുന്നുണ്ടങ്കിലും ദേശീയ കമ്മറ്റി യാഥാര്‍ഥ്യമായത് 2016ലാണ്. ദേശീയ തല പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ എകോപിപ്പിക്കുകയും പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നല്‍കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്‌ഷ്യം മുന്‍നിറുത്തി 2016 ഡിസംബര്‍ 17 ന് പാലക്കാട് വെച്ചാണ് എം എസ് എഫിന് ഒരു ദേശീയ കമ്മറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നത്. തുടര്‍ന്നാണ്‌ പ്രവര്‍ത്തനം ദേശീയ തലത്തിലേക്ക് വ്യാപിപിക്കുന്നത്.

നിലവില്‍ രാജ്യത്തെ 13 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും, വിവിധ കേന്ദ്ര- സംസ്ഥാന സര്‍വ്വകലാശാലകളിലും എം എസ് എഫ് പ്രവര്‍ത്തനം സജീവമാണ്. ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രവും, സംഘടിത രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ പ്രസക്തിയും ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്ക്, വിശിഷ്യാ മുസ്ലിം വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്ക് പകര്‍ന്നു നല്കുന്ന മഹത്തായ ദൗത്യമാണ് എം എസ് എഫ് ദേശീയ കമ്മിറ്റി നിര്‍വ്വഹിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമവും, വിദ്വേഷ പ്രസംഗങ്ങളും, ആള്‍ക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളും, വസ്ത്രവിവേചനങ്ങളുമെല്ലാം കൊണ്ട് അപരവത്കരിക്കപ്പെടുന്ന കാലത്ത് വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ട് കരുത്തരായി മാറുക എന്നതാണ് പ്രതിരോധമാര്‍ഗം. എം എസ് എഫ് ആ ദൗത്യ നിര്‍വ്വഹണത്തിലേക്കാണ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ഉണര്‍ത്തുന്നത്. അതോടൊപ്പം രാജ്യത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് പാര്‍ശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന മുസ്‌ലിം വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്ക് കടന്നു വരാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ദൗത്യവും എം എസ് എഫ് വിജയകരമായി തന്നെ തുടര്‍ന്ന് പോരുകയാണ്.

മുഹമ്മദ്‌ അഷറഫ് എം എസ് എഫ് ദേശീയ കമ്മിറ്റി പ്രസിഡന്റ് ടി.പി. അഷറഫ് അലിയോടൊപ്പം

ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് ഭരണ ഘടന വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുള്ള അവസര സമത്വവും സാമൂഹിക നീതിയും പോലുള്ള അവകാശങ്ങള്‍ നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനും അവകാശങ്ങള്‍ ക്രിയാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കാനും  സംഘടിതരായി രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി നിലനിന്ന് അവകാശങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി പൊരുതുക എന്നതാണ് വര്‍ത്തമാന കാലഘട്ടത്തില്‍ വിദ്യര്‍ത്ഥി സമൂഹത്തിന്റെയും ആവശ്യം. ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രവും, സംഘടിത രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ പ്രസക്തിയും ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്ക്, വിശിഷ്യാ മുസ്ലിം വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്ക് പകര്‍ന്നു നല്‍കി അത്തരത്തിലുള്ള സംവാദങ്ങള്‍ക്ക് ശക്തി പകരുകയാണ് ‘വിദ്യാഭ്യാസം, വിമോചനം, ശാക്തീകരണം’ എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിലൂടെ എം എസ് എഫ് നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നത്.

രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് തന്നെ പുതിയ പുതിയ ദേശീയ കമ്മിറ്റി ഓഫീസ് സ്ഥാപിതമായതോടെ ദേശീയ തലത്തില്‍ സംഘടന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ഏകോപിപ്പിക്കാനും ശക്തിപ്പെടുത്താനും എം എസ് എഫിന് സാധിക്കുമെന്നാണ് പുതിയ നേതൃത്വം കരുതുന്നത്. അതോടൊപ്പം തന്നെ ഇന്ത്യയിലെ മുസ്‌ലിം സമുദായത്തിന് വരും കാലത്തേക്കുള്ള നേതൃത്വത്തെ വളര്‍ത്തിയെടുക്കുകയെന്ന ദൗത്യം നിര്‍വ്വഹിക്കാനും എം എസ് എഫ് ദേശീയ കമ്മിറ്റിക്ക് സാധിക്കുമെന്നും നേതൃത്വം പ്രത്യാശിക്കുന്നു.

മുഹമ്മദ്‌ അഷറഫ്  

ന്യൂ ഡല്‍ഹി.

 

Continue Reading
LATEST4 months ago

ആ വഴിയും അടയുന്നു. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തില്‍ ലെവി കൊടുത്ത് സൗദിയില്‍ ഇനി മുന്നോട്ടു പോകാന്‍ സാധിക്കില്ല.

LATEST4 months ago

സൗദിയിലെ നിതാഖാത് വിദേശികളുടെ തൊഴില്‍ ഇല്ലാതാക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം തുടങ്ങിയ പദ്ധതിയല്ല.

LATEST4 months ago

എം എസ് എഫിന് രാജ്യ തലസ്ഥാനത്ത് ദേശീയ കമ്മിറ്റി ഓഫീസ്. ദേശീയ തലത്തില്‍ സംഘടന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ഏകോപിപ്പിക്കലും ശക്തിപ്പെടുത്തലും ലക്‌ഷ്യം

LATEST6 months ago

വിസിറ്റ്-പുതിയ വിസക്കാര്‍ക്ക് അപ്ഡേഷന്‍, യാത്ര മുടങ്ങുന്ന സാഹചര്യം, 93 അംഗീകൃത പരിശോധന കേന്ദ്രങ്ങള്‍: സൗദി പ്രവാസികള്‍ ആവര്‍ത്തിച്ചു ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള മറുപടികള്‍

LATEST6 months ago

സൗദിയില്‍ ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസ് ഇല്ലെങ്കില്‍ പിഴ?, തവക്കല്‍ന, അബ്ഷീര്‍: സൗദി പ്രവാസികള്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള മറുപടികള്‍.

LATEST6 months ago

സൗദിയിലേക്ക് നഴ്സുമാര്‍ മാന്‍പവര്‍ സപ്ലൈ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ വഴി പോകുന്നത് പരമാവധി ഒഴിവാക്കുക

LATEST6 months ago

ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസ്, റീ എന്‍ട്രി, ഇലക്ട്രോണിക് തൊഴില്‍ കരാര്‍, ഒരു ലക്ഷം റിയാല്‍ പിഴ തുടങ്ങിയവയെ കുറിച്ച് സൗദി പ്രവാസികള്‍ ആവര്‍ത്തിച്ച് ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍

LATEST6 months ago

സൗദിയില്‍ ഇപ്പോള്‍ പ്രവാസികള്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള്‍ വിശദമായി

LATEST6 months ago

സൗദി പ്രവാസികള്‍ ആവര്‍ത്തിച്ചു ആവശ്യപ്പെട്ട ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസ് സംശയങ്ങള്‍ക്കുള്ള മറുപടികള്‍ .

LATEST6 months ago

സൗദി ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസിനെ കുറിച്ച് അറിയേണ്ടതെല്ലാം. വിസിറ്റിംഗ് വിസ, പുതിയ വിസ, റീ എന്‍ട്രിയില്‍ പോകുന്നവര്‍ തുടങ്ങിയവര്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍

LATEST6 months ago

സൗദി ചാര്‍ട്ടേഡ്‌ ഫ്ലൈറ്റ്‌, ആര്‍.ടി.പി.സി.ആര്‍, ബോര്‍ഡര്‍ നമ്പര്‍, എയര്‍പോര്‍ട്ട് പരിശോധന, ഫൈനല്‍ എക്സിറ്റ്: സൗദി പ്രവാസികള്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍

LATEST6 months ago

അപ്പോയിന്റ്മെന്റ് ഇല്ലാതെ എയര്‍പോര്‍ട്ടില്‍ ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസ്, തവക്കല്‍നയില്‍ നോണ്‍ ഇമ്മ്യൂണ്‍, സൗദി കര്‍ഫ്യൂ: സൗദി പ്രവാസികളുടെ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് മറുപടി

LATEST6 months ago

സിഹത്തി, തവക്കല്‍ന, ബൂസ്റ്റര്‍ ഡോസ്, രാജകാരുണ്യം, ഇഖാമ പുതുക്കല്‍: സൗദി പ്രവാസികള്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍

LATEST6 months ago

“വന്‍ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രവാസികള്‍ക്ക് പഠിക്കാന്‍ ഏറെയുള്ള ജീവിതം”. ഇബ്രാഹിം ഹാജിയുടെ വിജയ രഹസ്യങ്ങള്‍ പങ്കു വെക്കുന്ന ഓര്‍മ്മ കുറിപ്പ്.

LATEST6 months ago

സൗദിയില്‍ ഒമിക്രോണ്‍ ആരോഗ്യ ഭീഷണി ഉണ്ടാക്കില്ല. പക്ഷേ വിദേശികളുടെ യാത്രാ സ്വാതന്ത്ര്യം നിലക്കും

Trending

error: Content is protected !!